การป้องกันโรคไข้หวัดใหญ่ที่มีการระบาดตามฤดูกาลเป็นมาตรการสำคัญในการลดความเสี่ยงจากการเจ็บป่วยรุนแรงและภาวะแทรกซ้อน โดยเฉพาะในกลุ่มประชากรเปราะบาง สิทธิประโยชน์วัคซีนไข้หวัดใหญ่ตามฤดูกาล ภายใต้บริการสร้างเสริมสุขภาพและป้องกันโรค (PP) จึงเป็นบริการที่รัฐจัดสรรงบประมาณสนับสนุนเพื่อให้กลุ่มเสี่ยงได้รับเกราะคุ้มกันฟรีโดยไม่มีค่าใช้จ่าย บทความนี้สรุปรายละเอียดเกี่ยวกับกลุ่มเป้าหมาย 8 กลุ่มเสี่ยง เงื่อนไขการรับวัคซีน และอัตราการสนับสนุนเพื่อให้ประชาชนเข้าถึงสิทธิได้อย่างทั่วถึง
ใครที่มีสิทธิรับบริการวัคซีนไข้หวัดใหญ่ตามฤดูกาล?
ตามประกาศรายการบริการสร้างเสริมสุขภาพและป้องกันโรคประจำปีงบประมาณ 2568 (รายการบริการลำดับที่ 11) ของทางสำนักงานหลักประกันสุขภาพแห่งชาติ ที่มีนำเสนอข้อมูลสิทธิประโยชน์นี้ครอบคลุมประชากรไทยทุกคนที่มีเลขประจำตัวประชาชน 13 หลัก ที่อยู่ใน 8 กลุ่มเป้าหมายสำคัญ ดังนี้
- หญิงตั้งครรภ์: อายุครรภ์ 4 เดือนขึ้นไป (ให้บริการตลอดทั้งปี)
- เด็กอายุ 6 เดือน ถึง 2 ปี: ทุกคนตามช่วงอายุที่กำหนด
- ผู้มีโรคเรื้อรัง 7 กลุ่มโรค: ได้แก่ โรคปอดอุดกั้นเรื้อรัง, หอบหืด, หัวใจ, หลอดเลือดสมอง, ไตวาย, ผู้ป่วยมะเร็งที่กำลังได้รับเคมีบำบัด และเบาหวาน
- ผู้สูงอายุ: ที่มีอายุตั้งแต่ 65 ปีขึ้นไป
- ผู้พิการทางสมอง: ที่ช่วยเหลือตนเองไม่ได้
- ผู้ป่วยโรคธาลัสซีเมีย: และผู้ที่มีภูมิคุ้มกันบกพร่อง (รวมผู้ติดเชื้อ HIV ที่มีอาการ)
- ผู้ที่มีโรคอ้วน: (น้ำหนักตัวมากกว่า 100 กิโลกรัม หรือดัชนีมวลกาย (BMI) ตั้งแต่ 35 กิโลกรัมต่อตารางเมตรขึ้นไป)
- กลุ่มอื่นๆ ตามประกาศ: เช่น บุคลากรทางการแพทย์หรือกลุ่มเสี่ยงตามที่คณะอนุกรรมการฯ กำหนดในช่วงการรณรงค์
ระยะเวลา และเงื่อนไขในการใช้สิทธิเป็นอย่างไร?
เพื่อให้การสร้างภูมิคุ้มกันมีประสิทธิภาพและสอดคล้องกับการเปลี่ยนสายพันธุ์ของเชื้อไวรัส การรับวัคซีนมีเงื่อนไขดังนี้
- ความถี่ในการรับบริการ: ประชาชนในกลุ่มเป้าหมายมีสิทธิรับวัคซีนได้ คนละ 1 ครั้งต่อปี (ตามรอบปีงบประมาณ)
- นโยบายการเข้าถึง: สามารถใช้สิทธิได้ตามนโยบาย 30 บาทรักษาทุกที่ ด้วยบัตรประชาชนใบเดียว ณ หน่วยบริการปฐมภูมิที่เข้าร่วมโครงการ
- อัตราค่าบริการ: รัฐสนับสนุนค่าบริการฉีดวัคซีนในอัตรา 20 บาทต่อครั้ง (ตามรายการบริการลำดับที่ 11.1 และ 11.2) โดยไม่รวมค่าวัคซีนที่รัฐจัดหาให้ ทำให้ประชาชนในกลุ่มเสี่ยงได้รับบริการฟรี
รายละเอียดการให้บริการวัคซีนไข้หวัดใหญ่
วัคซีนไข้หวัดใหญ่ที่รัฐจัดสรรให้นั้นเป็นไปตามมาตรฐานที่องค์การอนามัยโลกกำหนดสำหรับซีกโลกเหนือในแต่ละปี โดยมีแนวทางการให้บริการดังนี้
- ช่วงเวลารณรงค์: โดยปกติจะมีการรณรงค์ฉีดก่อนเข้าสู่ช่วงฤดูฝน (ยกเว้นหญิงตั้งครรภ์ที่รับบริการได้ตลอดปี)
- การบันทึกประวัติ: ข้อมูลการได้รับวัคซีนจะถูกบันทึกในระบบฐานข้อมูลดิจิทัล เพื่อการติดตามผลและป้องกันการรับวัคซีนซ้ำซ้อนในรอบปีเดียวกัน
- การให้บริการเชิงรุก: หน่วยบริการอาจมีการจัดกิจกรรมบริการเชิงรุกในชุมชนหรือสถานดูแลผู้สูงอายุเพื่อให้เข้าถึงกลุ่มเป้าหมายได้มากขึ้น
วิธีการเข้ารับบริการ และสิ่งที่ต้องเตรียม
ประชาชนใน 8 กลุ่มเสี่ยงสามารถดำเนินการเพื่อเข้ารับบริการได้ตามขั้นตอนดังนี้
- สถานที่รับบริการ: หน่วยบริการปฐมภูมิใกล้บ้าน เช่น โรงพยาบาลส่งเสริมสุขภาพตำบล (รพ.สต.), ศูนย์บริการสาธารณสุข หรือโรงพยาบาลรัฐที่ร่วมโครงการ
- เอกสารที่ต้องใช้: แสดง บัตรประจำตัวประชาชน (Smart Card) เพื่อตรวจสอบสิทธิและบันทึกข้อมูลการรับบริการ
- การตรวจสอบสิทธิ: สามารถตรวจสอบวันเวลาเปิดให้บริการหรือจองคิวรับวัคซีนผ่านทางแอปพลิเคชัน สปสช. หรือติดต่อสายด่วน 1330 เพื่อยืนยันช่วงเวลาการรณรงค์ในแต่ละพื้นที่
สรุป
วัคซีนไข้หวัดใหญ่ตามฤดูกาลคือเกราะคุ้มกันที่จำเป็นสำหรับ 8 กลุ่มเสี่ยง โดยเฉพาะหญิงตั้งครรภ์และผู้สูงอายุ เพื่อลดความรุนแรงของโรคและภาวะแทรกซ้อนที่อาจเกิดขึ้น โดยรัฐบาลสนับสนุนให้รับบริการได้ฟรีปีละ 1 ครั้ง การเข้ารับวัคซีนตามสิทธิประโยชน์นี้จึงเป็นส่วนสำคัญในการส่งเสริมสุขภาพเชิงป้องกันที่ดีเยี่ยมสำหรับคนไทย
เพื่อไม่ให้พลาดการอัปเดตสิทธิประโยชน์ด้านสุขภาพที่สำคัญและข่าวสารการรักษาพยาบาลใหม่ ๆ อย่าลืมกดติดตาม The Medicative ทุกช่องทาง
มีข้อสงสัยเรื่องสิทธิ์ เข้ามาปรึกษา “เมดี้” ได้ตลอดเวลา
หากใครที่อยากทราบสิทธิเกี่ยวกับการตรวจสุขภาพพื้นฐานฟรี สามารถติดตามอ่านข้อมูลเพิ่มเติมที่หน้าเว็บไซต์ The Medicative หรือแอด LINE “เมดี้” (Medy) เพื่อสอบถามข้อมูลต่าง ๆ เรื่องสิทธิได้ฟรีตลอด 24 ชั่วโมง เพราะเมดี้รวบรวมข้อมูลเกี่ยวกับสิทธิการรักษาสุขภาพของคนไทยไว้อย่างครอบคลุม เพื่อพร้อมตอบคำถามและคลายทุกความกังวลใจให้ตลอดเวลาเลยนะคะ