Table of Contents
โรคไตไม่ใช่โรคไกลตัวอย่างที่หลายคนคิด โดยเฉพาะในประเทศไทยที่มีแนวโน้มผู้ป่วยโรคไตเรื้อรังเพิ่มสูงขึ้นอย่างต่อเนื่อง สาเหตุส่วนใหญ่ของโรคนี้มักซ่อนอยู่ในพฤติกรรมประจำวันหรือโรคเรื้อรังที่หลายคนละเลย ดังนั้นการรู้ว่า โรคไตเกิดจากอะไร อย่างแท้จริงจึงเป็นกุญแจสำคัญในการป้องกันและดูแลสุขภาพไตอย่างยั่งยืน
บทความนี้จะพาคุณมาเจาะลึกว่าโรคไตเกิดจากอะไร พร้อมแนวทางในการป้องกันตัวเองจากภัยเงียบนี้อย่างรอบด้าน
โรคไตเกิดจากอะไร? สาเหตุหลักของโรคไตในคนไทย
จากข้อมูลของโรงพยาบาลนครธนและโรงพยาบาลวิชัยเวช อินเตอร์เนชั่นแนล หนองแขม พบว่าสาเหตุของโรคไตเรื้อรังในคนไทยมีหลายประเด็น โดยสามารถแบ่งเป็น 2 กลุ่มใหญ่คือ
1. โรคเรื้อรังที่กระทบต่อไตโดยตรง
- เบาหวาน (Diabetic Nephropathy)
เป็นสาเหตุอันดับ 1 ของโรคไตเรื้อรังในประเทศไทย น้ำตาลในเลือดสูงส่งผลให้เส้นเลือดฝอยในไตเสื่อมลงเรื่อย ๆ จนไตทำงานได้ลดลง - ความดันโลหิตสูง (Hypertensive Nephrosclerosis)
ความดันที่สูงผิดปกติเป็นเวลานาน ทำให้หลอดเลือดในไตแข็งและตีบแคบ ส่งผลให้ไตเสื่อมลงช้า ๆ แบบไม่รู้ตัว - โรคเก๊าท์
กรดยูริกสูงสะสม ทำให้เกิดผลึกในร่างกาย ซึ่งส่งผลต่อการอักเสบในไตและอาจทำให้ไตเสื่อมได้
ทั้งเบาหวานและความดันสูงเป็นปัจจัยเสี่ยงที่ควบคุมได้ หากตรวจและรักษาอย่างต่อเนื่องสามารถลดโอกาสการเกิดโรคไตได้อย่างมีนัยสำคัญ
2. พฤติกรรมเสี่ยงและปัจจัยอื่นที่ส่งผลต่อไต
แม้จะไม่ได้มีโรคประจำตัว แต่หลายพฤติกรรมในชีวิตประจำวันก็สามารถเป็นตัวเร่งให้เกิดโรคไตได้เช่นกัน
- การกินเค็มจัด (โซเดียมสูง)
เพิ่มภาระให้ไตทำงานหนักในการขับโซเดียมออก อาจส่งผลให้ความดันขึ้นและไตเสื่อมได้ในระยะยาว - กินยาแก้ปวดกลุ่ม NSAIDs บ่อย
เช่น ยาพาราเซตามอล ยาไอบูโพรเฟน การใช้ยาต่อเนื่องโดยไม่จำเป็น อาจกระทบต่อหลอดเลือดในไต ทำให้ไตอักเสบและเสื่อมลง - การดื่มน้ำน้อยเกินไป
ไตต้องใช้น้ำในการขับของเสีย หากดื่มน้ำน้อยเป็นประจำ จะทำให้ของเสียสะสมและเกิดนิ่วหรือไตอักเสบได้ - กินสมุนไพรหรือยาชุดที่ไม่ผ่านการรับรอง
สมุนไพรบางชนิด เช่น เห็ดหลินจือ ตรีผลา หรือสมุนไพรจีนบางกลุ่ม อาจมีสารที่เป็นพิษต่อไต โดยเฉพาะหากรับประทานเป็นเวลานานโดยไม่ตรวจเลือด - โรคทางพันธุกรรม เช่น ถุงน้ำในไต (Polycystic Kidney Disease)
พบได้น้อย แต่เป็นสาเหตุของไตเสื่อมเรื้อรังที่ไม่เกี่ยวข้องกับพฤติกรรมหรือโรคอื่น
แนวทางการป้องกันโรคไตที่ได้ผล
- ควบคุมระดับน้ำตาลและความดันให้อยู่ในเกณฑ์ปกติ
โดยการตรวจสุขภาพเป็นประจำ และรับประทานยาตามแพทย์สั่ง - หลีกเลี่ยงอาหารเค็มจัด
เลือกอาหารโซเดียมต่ำ และอ่านฉลากโภชนาการก่อนซื้อ - ดื่มน้ำสะอาดให้เพียงพอ (1.5–2 ลิตร/วัน)
เพื่อช่วยให้ไตขับของเสียได้ดีขึ้น - หลีกเลี่ยงการใช้ยาที่ไม่จำเป็น
โดยเฉพาะกลุ่มยาแก้ปวด ยาชุด หรือสมุนไพรที่ไม่มีข้อมูลทางวิทยาศาสตร์รองรับ - ตรวจสุขภาพไตทุกปี โดยเฉพาะผู้มีความเสี่ยงสูง
การป้องกันยังคงเป็นวิธีที่ดีที่สุดในการหลีกเลี่ยงโรคไต ทั้งยังช่วยชะลอความเสื่อมของไตในผู้ที่เริ่มมีภาวะไตผิดปกติแล้ว
สิทธิการรักษาโรคไตในไทย รักษาได้ ไม่ต้องกลัวค่าใช้จ่าย
หากคุณหรือคนใกล้ตัวมีภาวะโรคไต ไม่ว่าจะระยะเริ่มต้นหรือเข้าสู่ระยะเรื้อรัง สามารถเข้ารับการรักษาโดยใช้สิทธิหลักประกันสุขภาพแห่งชาติ (บัตรทอง) หรือประกันสังคมได้ โดยมีรายละเอียดสิทธิการรักษาดังนี้
- สิทธิบัตรทอง ดูแลไตเรื้อรัง ฟรี
ครอบคลุมการตรวจคัดกรอง การให้ยา และการฟอกไตในกรณีจำเป็น - สิทธิประกันสังคม รักษาไตเรื้อรัง
สามารถเข้ารับบริการที่สถานพยาบาลตามสิทธิ พร้อมรับการรักษาและฟอกไตโดยไม่มีค่าใช้จ่ายเพิ่มเติม
คำถามที่พบบ่อยเกี่ยวกับ สาเหตุของโรคไต
Q1 : โรคไตเกิดจากอะไรเป็นอันดับ 1?
เบาหวานเป็นสาเหตุหลักของโรคไตในคนไทย รองลงมาคือความดันโลหิตสูง
Q2 : โรคไตสามารถป้องกันได้หรือไม่?
ได้ โดยการควบคุมโรคประจำตัว เลือกกินอาหารที่ดีต่อไต และหลีกเลี่ยงพฤติกรรมเสี่ยง
Q3 : การดื่มน้ำเยอะช่วยป้องกันโรคไตได้จริงไหม?
ดื่มน้ำในปริมาณที่พอดี (1.5–2 ลิตร/วัน) ช่วยให้ไตทำงานได้ดีขึ้น แต่อย่าดื่มมากเกินไปในผู้ที่มีปัญหาไตอยู่แล้ว
Q4 : ถ้าทานสมุนไพรเป็นประจำควรทำอย่างไร?
ควรปรึกษาแพทย์ และตรวจเลือดเพื่อดูค่าการทำงานของไตอย่างสม่ำเสมอ
สรุป รู้ทันสาเหตุ ป้องกันโรคไตก่อนสายเกินไป
โรคไตเกิดจากอะไร? คำตอบคือ มาจากทั้งโรคเรื้อรังที่ควบคุมได้ เช่น เบาหวาน ความดัน และพฤติกรรมเสี่ยงที่หลายคนมองข้าม เช่น การกินเค็ม ทานยาเอง หรือดื่มน้ำน้อย
การรู้เท่าทันสาเหตุ และป้องกันตั้งแต่เนิ่น ๆ จะช่วยให้คุณหลีกเลี่ยงโรคไต และหากเริ่มมีอาการ ควรรีบพบแพทย์เพื่อตรวจวินิจฉัยและรักษาโดยเร็ว
