ภาวะกล้ามเนื้อหัวใจตายเฉียบพลัน: อาการ สาเหตุ การรักษา

ภาวะกล้ามเนื้อหัวใจขาดเลือด (myocardial ischemia) สามารถแบ่งออกเป็น 3 ชนิดหลัก ตามลักษณะของอาการและความรุนแรงของภาวะขาดเลือดที่เกิดขึ้น ได้แก่

1. ภาวะกล้ามเนื้อหัวใจขาดเลือดเฉียบพลัน (acute myocardial ischemia)

• เกิดขึ้นอย่างกะทันหัน เนื่องจากหลอดเลือดหัวใจอุดตันอย่างรวดเร็วจากลิ่มเลือดหรือการฉีกขาดของคราบไขมัน

• มักทำให้เกิด ภาวะกล้ามเนื้อหัวใจตายเฉียบพลัน (acute myocardial infarction, AMI) หรือ ภาวะหัวใจขาดเลือดชนิดไม่คงที่ (unstable angina)

• อาการมักรุนแรง เช่น เจ็บแน่นหน้าอกรุนแรง หายใจลำบาก เหงื่อออกมาก หน้ามืด หรือหมดสติ

• จำเป็นต้องได้รับการรักษาโดยด่วน เช่น การให้ยาละลายลิ่มเลือด หรือการทำหัตถการเปิดหลอดเลือด

2. ภาวะกล้ามเนื้อหัวใจขาดเลือดเรื้อรัง (chronic myocardial ischemia)

• เกิดขึ้นจาก ภาวะหลอดเลือดหัวใจตีบ (coronary artery disease, CAD) ที่ค่อยๆ พัฒนาขึ้น ทำให้เลือดไปเลี้ยงหัวใจลดลงเป็นเวลานาน

• มักทำให้เกิด ภาวะหัวใจขาดเลือดชนิดคงที่ (stable angina) ซึ่งมีอาการเจ็บแน่นหน้าอกขณะออกแรงหรือเครียด และดีขึ้นเมื่อพัก

• อาการมักเป็น ๆ หาย ๆ และมีแนวโน้มแย่ลงหากไม่ได้รับการรักษา

• การรักษามักเน้นไปที่ การควบคุมปัจจัยเสี่ยง เช่น ควบคุมไขมันในเลือด ความดันโลหิตสูง เบาหวาน และการใช้ยาเพื่อป้องกันอาการกำเริบ หรือการการทำหัตถการเปิดหลอดเลือดหัวใจในกรณีที่ยังมีอาการ

3. ภาวะกล้ามเนื้อหัวใจขาดเลือดแบบไม่มีอาการ (silent myocardial ischemia)

• เป็นภาวะที่ ไม่มีอาการเจ็บหน้าอกชัดเจน แม้กล้ามเนื้อหัวใจจะได้รับเลือดไม่เพียงพอ

• มักพบในผู้ป่วยที่เป็นเบาหวาน ผู้สูงอายุ หรือผู้ที่เคยมีภาวะหัวใจขาดเลือดมาก่อน

• สามารถนำไปสู่ กล้ามเนื้อหัวใจตายเฉียบพลัน โดยไม่มีสัญญาณเตือนล่วงหน้า

• มักตรวจพบโดยบังเอิญจากการตรวจคลื่นไฟฟ้าหัวใจ (ECG) หรือการทดสอบสมรรถภาพหัวใจ (stress test)