โรคหัวใจห้องบนเต้นสั่นพลิ้ว: อาการ สาเหตุ การรักษา

โรคหัวใจห้องบนเต้นสั่นพลิ้วเกิดจากความผิดปกติของสัญญาณไฟฟ้าในหัวใจ ซึ่งทำให้หัวใจห้องบน (atria) เต้นเร็วและไม่เป็นจังหวะปกติ การเปลี่ยนแปลงของหัวใจนี้อาจมีหลายสาเหตุ ซึ่งสามารถแบ่งออกเป็น สาเหตุทางโรคหัวใจ และ สาเหตุที่ไม่เกี่ยวกับโรคหัวใจ

1. สาเหตุที่เกี่ยวข้องกับโรคหัวใจ

โรคหรือภาวะที่มีผลต่อโครงสร้างและการทำงานของหัวใจสามารถกระตุ้นให้เกิด AF ได้ เช่น

• โรคความดันโลหิตสูง (hypertension)

  • • เป็นสาเหตุที่พบบ่อยที่สุดของ AF

    • ความดันโลหิตสูงทำให้หัวใจต้องทำงานหนักขึ้น และอาจทำให้หัวใจห้องบนขยายตัว ส่งผลให้เกิดภาวะหัวใจเต้นผิดจังหวะ

• โรคหลอดเลือดหัวใจ (coronary artery disease – CAD)

  • • การอุดตันของหลอดเลือดหัวใจทำให้การไหลเวียนของเลือดไปยังหัวใจลดลง

    • เมื่อหัวใจขาดออกซิเจน อาจทำให้ระบบไฟฟ้าของหัวใจผิดปกติ

• โรคลิ้นหัวใจ (valvular heart disease)

  • • โดยเฉพาะภาวะลิ้นหัวใจตีบหรือรั่ว ซึ่งทำให้หัวใจต้องทำงานหนักขึ้น

    • อาจส่งผลให้หัวใจห้องบนขยายตัว และทำให้เกิด AF ได้

• ภาวะหัวใจล้มเหลว (heart failure)

  • • หัวใจที่อ่อนแอหรือสูบฉีดเลือดไม่ดีอาจทำให้เกิด AF ได้

    • AF เองก็สามารถทำให้ภาวะหัวใจล้มเหลวแย่ลง

• โรคกล้ามเนื้อหัวใจอักเสบ (myocarditis) หรือกล้ามเนื้อหัวใจหนาตัวผิดปกติ (cardiomyopathy)

  • • การอักเสบหรือความผิดปกติของกล้ามเนื้อหัวใจส่งผลต่อการทำงานของหัวใจและทำให้เกิด AF ได้

• ภาวะหัวใจขาดเลือดเฉียบพลัน (heart attack หรือ myocardial infarction – MI)

  • • อาจส่งผลให้เกิดการเปลี่ยนแปลงของสัญญาณไฟฟ้าในหัวใจ และนำไปสู่ AF

• ภาวะหัวใจพิการแต่กำเนิด (congenital heart defects)

  • • หัวใจที่มีความผิดปกติตั้งแต่กำเนิดอาจเพิ่มความเสี่ยงต่อการเกิดภาวะหัวใจเต้นผิดจังหวะ

2. สาเหตุที่ไม่เกี่ยวข้องกับโรคหัวใจ

นอกจากโรคหัวใจแล้ว ยังมีปัจจัยอื่น ๆ ที่อาจกระตุ้นให้เกิด AF ได้ เช่น:

• ภาวะไทรอยด์เป็นพิษ (hyperthyroidism)

  • • การที่ต่อมไทรอยด์ผลิตฮอร์โมนมากเกินไปอาจกระตุ้นให้หัวใจเต้นเร็วผิดปกติ

• ภาวะไทรอยด์ทำงานต่ำ (hypothyroidism)

  • • แม้ว่าจะพบได้น้อยกว่า แต่ภาวะไทรอยด์ทำงานต่ำอาจทำให้เกิด AF ได้เช่นกัน

• ภาวะหยุดหายใจขณะหลับ (obstructive sleep apnea – OSA)

  • • ทำให้ระดับออกซิเจนในเลือดลดลง และส่งผลต่อการทำงานของหัวใจ

• โรคปอดเรื้อรัง (chronic lung disease)

  • • เช่น โรคปอดอุดกั้นเรื้อรัง (COPD) หรือถุงลมโป่งพอง ซึ่งอาจส่งผลต่อระบบไหลเวียนโลหิตและทำให้เกิด AF

• การใช้สารกระตุ้น

  • • แอลกอฮอล์: การดื่มเครื่องดื่มแอลกอฮอล์มากเกินไปอาจกระตุ้นให้หัวใจเต้นผิดจังหวะ

    • คาเฟอีน: พบได้น้อย แต่ในบางคนอาจมีอาการใจสั่นจากการดื่มเครื่องดื่มที่มีคาเฟอีนสูง

    • สารเสพติด เช่น โคเคน หรือแอมเฟตามีน

• ความเครียดและความวิตกกังวล (stress and anxiety)

  • • ความเครียดที่รุนแรงหรือภาวะวิตกกังวลสามารถกระตุ้นให้หัวใจเต้นผิดจังหวะได้

• การใช้ยาบางชนิด

  • • เช่น ยาแก้หวัดที่มีส่วนผสมของ pseudoephedrine หรือยาสเตียรอยด์บางชนิด

• การผ่าตัดใหญ่ หรือภาวะหลังการผ่าตัดหัวใจ

  • • ผู้ป่วยที่ได้รับการผ่าตัดหัวใจ เช่น การทำบายพาส หรือการผ่าตัดลิ้นหัวใจ อาจมีความเสี่ยงสูงต่อการเกิด AF

• พันธุกรรม

  • • หากมีสมาชิกในครอบครัวที่เป็น AF อาจเพิ่มความเสี่ยงในการเกิดโรคนี้

• การเปลี่ยนแปลงของฮอร์โมนในสตรี

  • • เช่น การตั้งครรภ์ วัยหมดประจำเดือน หรือการใช้ยาคุมกำเนิดบางชนิด